— Tylko spróbuj mnie dotknąć. Nie jestem już tą samą dziewczyną — wysyczała Oksana, unosząc przed sobą ciężką patelnię jak tarczę.

Nie była już tą, którą można było złamać.

Wiktor odruchowo cofnął się o krok. Jego spojrzenie zatrzymało się na jej twarzy — napiętej, twardej, jakby wykutej z kamienia — potem przesunęło się na metal błyszczący w jej dłoni. W jej oczach nie było ani cienia żartu. Zrozumiał to natychmiast.

— No to zostań sobie sama — burknął, sięgając po kurtkę.

Drzwi trzasnęły, zostawiając po sobie chłód i ciszę, która przez chwilę była niemal ogłuszająca.

— Mamo… proszę… to tylko dwa tysiące za kostium… To finał… — głos Krystyny drżał, a oczy napełniały się łzami, które z trudem powstrzymywała. — Nauczycielka powiedziała, że stoję w pierwszym rzędzie. Jeśli nie będę miała stroju, nie pozwolą mi wyjść na scenę…

Ojciec, rozłożony na wysłużonej kanapie w salonie, nawet nie raczył odwrócić głowy. Leniwie przełączał kanały pilotem, zatrzymując się na bezsensownych reklamach.

— Jakie znowu tańce, Krystyna? — rzucił obojętnie. — Oksana, słyszysz? Dwa tysiące za szmatę na jeden wieczór. Na papierosy ledwo mi starcza, a ona o kostiumach marzy. Rozpuściłaś dziewczynę.

Oksana poczuła, jak do twarzy napływa jej gorąco.

— Wiktor, to nie jest żadna „szmata”. To jej marzenie. Przez cały rok trenowała, włożyła w to tyle pracy…

— Marzenia kosztują — przerwał jej, w końcu na nią patrząc. — I to niemało. A pieniędzy nie ma. I nie będzie, dopóki nie nauczysz się nimi gospodarować.

— Ach tak? — Oksana odwróciła się gwałtownie. — Ja chodzę do najtańszego sklepu trzy ulice dalej, żeby zaoszczędzić kilka złotych na chleb! Twoja matka tylko szuka pretekstu, żeby mnie oczerniać.

— No proszę, zaczyna się — machnął ręką Wiktor. — Znowu moja matka zła. A kto wam pomaga? Kto kupił Krystynie poprzednią sukienkę?

— Kupiła — powiedziała cicho Oksana, patrząc na przygarbioną córkę. — Kupiła po to, żeby potem przez pół roku opowiadać wszystkim, jaka ze mnie beznadziejna matka. Że dzieci chodzą jak sieroty i tylko dzięki jej „łasce” mają co na siebie włożyć.

— Dosyć tego! — warknął nagle Wiktor, a Krystyna drgnęła i cofnęła się ku drzwiom. — Znajdź sobie drugą pracę, skoro tak ci zależy na tych konkursach. A mnie zostaw w spokoju. Głowa mi pęka.

Oksana długo patrzyła na mężczyznę, dla którego kiedyś zrezygnowała ze wszystkiego. Miała wtedy dziewiętnaście lat i wierzyła w jego obietnice — w dom pełen światła, w dostatek, w szczęście. A zamiast tego dostała odpadający tynk, cieknący kran i lodówkę, w której częściej było echo niż jedzenie.

Westchnęła ciężko.

Wieczór był chłodny, wilgotny. Oksana siedziała na schodkach przed domem, szczelnie otulona starą bluzą, którą trzy lata temu podarowała jej sąsiadka. W myślach układała rachunki: zaległe opłaty za dwa miesiące, przedszkole dla młodszego syna — termin do piątku. Krystyna potrzebowała nowych butów — stare już cisnęły. No i ten przeklęty kostium.

Furtka zaskrzypiała cicho. Na podwórko weszła Helena — teściowa. Jak zwykle bez zapowiedzi.

— Znowu siedzisz? — skrzywiła się z dezaprobatą. — Wiecznie taka kwaśna mina. Nic dziwnego, że Wiktor nie spieszy się do domu.

Oksana nie odpowiedziała od razu. Wpatrywała się w ciemność, jakby szukała w niej odpowiedzi.

— Mężczyzna potrzebuje ciepła, radości, a nie tej wiecznej męki na twarzy kobiety — ciągnęła Helena, poprawiając elegancki płaszcz.

— A kobieta czego potrzebuje? — zapytała nagle Oksana, spokojnie, niemal beznamiętnie.

Helena uniosła brwi.

— Kobieta powinna umieć stworzyć dom.

— Dom? — Oksana uśmiechnęła się gorzko. — Dom nie powstaje z powietrza. Ani z wyrzutów.

Zapadła cisza.

— Krystyna ma finał konkursu — dodała po chwili. — Potrzebuje kostiumu.

— I co z tego? — wzruszyła ramionami Helena. — Życie to nie tańce. Trzeba ją nauczyć rozsądku.

— A może właśnie odwagi? — odpowiedziała cicho Oksana.

Helena prychnęła.

— Ty jej tylko krzywdę robisz. Z takimi ambicjami daleko nie zajdzie.

Te słowa, zamiast zaboleć, spłynęły po Oksanie jak woda. Coś w niej już pękło wcześniej — i to definitywnie.

— Wie pani co? — powiedziała nagle, podnosząc się powoli. — Ma pani rację w jednym.

Helena spojrzała na nią z zaskoczeniem.

— Rzeczywiście, tak dalej być nie może.

Tej nocy Oksana nie spała. Siedziała przy kuchennym stole, przy słabym świetle lampki, i patrzyła na swoje dłonie. Zniszczone, szorstkie, popękane od pracy i detergentów.

Ale to były jej dłonie. I tylko ona decydowała, co z nimi zrobi.

Nad ranem podjęła decyzję.

— Mamo? — Krystyna weszła niepewnie do kuchni. — Dlaczego nie śpisz?

— Bo zaczynam nowe życie — odpowiedziała Oksana spokojnie.

Dziewczyna zamrugała, zdezorientowana.

— Chodź tutaj — Oksana podała jej kubek ciepłej herbaty. — Posłuchaj mnie uważnie.

Krystyna usiadła.

— Pojedziesz na ten konkurs.

— Ale… jak? — szepnęła dziewczyna.

— Znajdę sposób.

I znalazła.

Sprzedała starą biżuterię, jedyną pamiątkę po matce. Wzięła dodatkowe zlecenia — sprzątanie biur nocami. Szyła po godzinach dla znajomych. Każdą złotówkę odkładała.

Nie było łatwo. Było bardzo trudno.

Ale po raz pierwszy od lat czuła, że żyje.

Dzień konkursu nadszedł szybciej, niż się spodziewały.

Krystyna stała przed lustrem w nowym kostiumie — prostym, ale pięknym. W jej oczach błyszczała niepewność, ale też coś więcej — nadzieja.

— Mamo… a jeśli się nie uda?

Oksana podeszła do niej i poprawiła ramiączko stroju.

— To nie ma znaczenia.

— Jak to?

— Bo już wygrałaś.

— W jaki sposób?

Oksana uśmiechnęła się lekko.

— Bo nie pozwoliłaś nikomu odebrać sobie marzenia.

Wiktor nie przyszedł. Helena też nie.

Ale kiedy Krystyna wyszła na scenę, światła odbiły się w jej oczach, a muzyka wypełniła salę — Oksana poczuła, jak coś ściska jej gardło.

To była jej córka.

Silna. Piękna. Wolna.

I nagle zrozumiała, że ta walka nie była tylko o kostium. Ani o taniec.

To była walka o godność.

Kilka tygodni później Wiktor wrócił.

Stanął w progu, jakby nie był pewien, czy ma prawo wejść.

— Oksana… — zaczął niepewnie.

Spojrzała na niego spokojnie.

Już bez strachu.

— Jeśli chcesz tu zostać — powiedziała cicho — zasady się zmieniły.

— Jakie?

— Szacunek. Odpowiedzialność. I żadnych krzyków.

Wiktor milczał.

— A jeśli nie?

Oksana spojrzała mu prosto w oczy.

— To drzwi są tam.

I po raz pierwszy to nie ona się bała, że zostanie sama.

Bo już wiedziała, że najgorsza samotność to ta, w której człowiek przestaje być sobą.

A ona właśnie siebie odzyskała.