Chciała zrobić mężowi niespodziankę, ale to ona sama dostała prezent, którego nigdy nie zapomni…

— Dima, wyobrażasz sobie, co dziś się wydarzyło w restauracji?! — Elena wpadła do mieszkania, zrzucając w biegu buty na obcasach. — Przyjechał francuski krytyk! Bez żadnego ostrzeżenia. Myślałam, że serce mi stanie, kiedy administratorka wbiegła na kuchnię z tą wiadomością.

— I jak poszło? — zapytał Dmitrij, odkładając tablet i stylus. Na ekranie pozostał niedokończony szkic do ilustracji dla dzieci – rudy kociak z niedorysowanym ogonem.

— Wspaniale! — Elena rzuciła się obok męża na kanapę, podciągając nogi pod siebie. — Zamówił naszego łososia z czosnkiem niedźwiedzim i puree z selera. Wiesz, specjalnie wyszłam na salę, gdy kończył jeść. I wiesz, co zrobił? Poprosił o dokładkę! Ty rozumiesz?! Francuski krytyk kulinarny poprosił o dokładkę!

Dmitrij roześmiał się, patrząc na rozpromienioną żonę. Jej policzki płonęły, a oczy świeciły jak dwa ogniki. Tak żywo gestykulowała, że niemal przewróciła filiżankę z niedopitą kawą stojącą na stoliku.

— To naprawdę wielki sukces — przyznał. — Ale widzę, że nie to zaprząta ci głowę.

Elena nagle spoważniała. — Tylko nie mów mi, że to była „służbowa rozmowa”. Ja słyszałam twój głos, Dima. Byłeś… szczęśliwy.

Mąż przeczesał dłonią włosy – gest, który pojawiał się u niego zawsze, gdy się denerwował. Elena pamiętała dokładnie, jak w identyczny sposób rozczochrał się w dniu ich pierwszego spotkania, kiedy próbował zetrzeć akwarelę z jej bluzki.

— Tak, faktycznie miałem umówione spotkanie — zaczął powoli. — Ale to nie jest to, o czym myślisz.

— A o czym powinnam myśleć? — jej głos zadrżał. — Pamiętasz, jak się poznaliśmy? Powiedziałeś wtedy, że oblałeś mnie farbą, bo zapatrzyłeś się i zapomniałeś, że w ręku masz pędzel. I ja ci uwierzyłam. Ja zawsze ci ufałam.

— I teraz też możesz! — Dmitrij uklęknął przed nią, próbując uchwycić jej spojrzenie. — Lena, ja nigdy…

Nie zdążył skończyć. Telefon rozdzwonił się natarczywie. Spojrzał na ekran i zaklął pod nosem.

— Muszę odebrać.

— Oczywiście — uśmiechnęła się gorzko. — Nie będę przeszkadzać.

Wyszedł do innego pokoju, ale głos niosło wyraźnie:

— Halo? Tak, pamiętam o spotkaniu… Nie, teraz nie jest najlepszy moment… Co? Tylko dziś? Ale…

Elena siedziała bez ruchu, mechanicznie obracając w dłoniach pałeczki do sushi. Przed oczami przewijały się obrazy wspólnego życia, jakby ktoś przewracał kartki albumu: Dima wręczający jej bukiet słoneczników w urodziny. Spacer w deszczu pod jednym parasolem. On, niosący kawę do łóżka po jej nocnej zmianie w restauracji.

Czy mogła się aż tak pomylić? Może to ona coś zaniedbała? Faktycznie, ostatnio dużo pracowała, wracała późno, zmęczona… Ale wszystko to robiła dla nich! Dzięki awansowi mogliby pozwolić sobie na więcej – może nawet otworzyć wymarzoną cukiernię.

Z pokoju dobiegł ponownie głos męża:

— Dobrze, przyjadę. Tak, za pół godziny będę. Dzięki, że poczekaliście.

Elena poczuła, że nogi ma jak z waty.

— Lena — Dmitrij wrócił do kuchni. — Muszę jechać. To naprawdę ważne.

— Ważniejsze niż nasza rozmowa?

— Ty nie rozumiesz…

— To powiedz mi, dokąd jedziesz. Mam prawo wiedzieć.

Mąż zawahał się, nie potrafiąc od razu odpowiedzieć.

— Ja… teraz nie mogę powiedzieć. Ale przysięgam, to nie jest to, o czym myślisz.

— Wiesz co? — zaczęła pakować rzeczy do torby. — Jedź. A ja pojadę do mamy. Muszę to przemyśleć.

— Lena, poczekaj! — złapał ją za rękę. — Pojedź ze mną.

— Co?

— Jedź ze mną, a sama wszystko zobaczysz.

Podróż upłynęła w ciszy. Taksówkarz prowadził pewnie przez zalane deszczem ulice, reflektory odbijały się w kałużach. Elena patrzyła przez szybę, przyciskając czoło do chłodnego szkła. Dima obok niej wyraźnie się denerwował – czuła jego spojrzenia, ale uparcie milczała.

W końcu zatrzymali się przed starym domem w centrum. Tu znajdowały się antykwariaty i księgarnie, obok których Lena nieraz przechodziła, ale nigdy nie wchodziła.

— Jesteśmy — powiedział Dmitrij, płacąc za kurs. — Chodź.

Wprowadził ją do niepozornych drzwi z mosiężną tabliczką: „Księgarnia Michała Pietrowicza”. W środku pachniało starym papierem i drewnem. Półki sięgały sufitu, a pomiędzy nimi jarzyły się przytłumione lampki.

— Dobry wieczór! — zza lady wyszedł siwy staruszek w okularach. — Ach, Dmitrij! Idealnie na czas. A to pańska żona?

— Tak, poznajcie się. To Lena.

— Bardzo mi miło! — uśmiechnął się serdecznie. — Dmitrij tyle o pani opowiadał. Chwileczkę…

Zniknął na zapleczu. Elena spojrzała pytająco na męża:

— Dima, o co chodzi?

— Zaraz zobaczysz.

Po chwili starzec wrócił, niosąc zawiniątko owinięte w bordowy aksamit. Ostrożnie rozłożył materiał i odsłonił… starą, masywną księgę w skórzanej oprawie.

Elena zamarła. Złocone litery na okładce układały się w słowa: „Książka kucharska hrabiny M.A. Tołstoj, 1891”.

— Poznajesz? — Dmitrij patrzył na nią z błyskiem w oczach. — Pamiętasz swoje opowieści o prababci, która służyła u Tołstojów? Mówiłaś, że była tam taka niezwykła książka z recepturami z całej Rosji.

— Pamiętam — wyszeptała. — Babcia opowiadała, że zaginęła w czasie rewolucji…

— Nie zginęła — uśmiechnął się staruszek. — Trafiła do prywatnej kolekcji. A miesiąc temu pojawiło się ogłoszenie o sprzedaży. Dmitrij przychodził tu codziennie, targował się…

— Znalazłem je przypadkiem — dodał mąż. — Chciałem zrobić ci niespodziankę. Wiedziałem, jak ważne są dla ciebie rodzinne historie.

Elena drżącymi palcami otworzyła księgę. Pożółkłe strony pełne były eleganckiego pisma, z marginesami zapisanymi drobnymi notatkami.

— Dlatego byłeś taki tajemniczy? — zapytała cicho. — Dlatego ta rozmowa przez telefon?

— Oczywiście! — przytaknął. — Michał Pietrowicz powiedział, że jeśli dziś nie wezmę książki, jutro kupi ją ktoś inny. A ja chciałem podarować ci ją na rocznicę naszego pierwszego spotkania.

Łzy napłynęły jej do oczu. — Głuptas z ciebie, Dimka. A ja sobie urojenia robiłam…

— Jakie urojenia? — objął ją mocno. — Myślałaś, że cię zdradzam?

— Już sama nie wiem… — uśmiechnęła się przez łzy.

— Oj, ty naiwna — pocałował ją w czubek głowy. — Bez ciebie nie ma mnie.

Staruszek dyskretnie odchrząknął. — A może herbaty? Taki prezent trzeba uczcić.

Zostali w księgarni do zamknięcia. Michał Pietrowicz snuł opowieści o rzadkich wydaniach, a Elena co chwilę wykrzykiwała: „O, ten przepis znam! Prababcia przekazała go babci, a potem mamie…”.

Do domu wracali pieszo, mimo deszczu. Dmitrij trzymał księgę pod kurtką, Lena wtulała się w jego ramię.

— Wiesz — powiedziała na schodach — sushi pewnie już wystygło.

— To nic — uśmiechnął się. — Teraz mamy przepisy sprzed wieków. Ugotujesz coś po nich?

— Oczywiście! Wyobrażasz sobie? Tam nawet jest ciasto, które piekli specjalnie dla Lwa Tołstoja!

Dmitrij patrzył na nią z miłością i pomyślał, że lepszego prezentu nie mógł jej sprawić.

Nazajutrz Elena obudziła się od zapachu kawy. Na stole czekało śniadanie, a obok filiżanki leżała karteczka, napisana znajomym charakterem:

„Kocham cię. Zawsze będę. A wieczorem przygotujemy razem wyjątkową kolację według starego przepisu. Twój niezdarny malarz.”